Telefoon uit, thermometer aan

Nette gewoonte, in gesprek; telefoon uit. Goed tégen afleiding en vóór aandacht en concentratie. Voor een geslaagd gesprek moet je echter ook iets áánzetten: je thermometer. Zorg dat je hem bij je hebt en dat hij altijd aan staat.
Elke ontmoeting tussen mensen heeft zijn klimaat, van ijskoud tot zwoel warm en alle nuances er tussenin. Klimaat beinvloedt productiviteit en resultaat, dat hoef ik niet uit te leggen. Maar klimaat is ook veranderlijk en varierend. Het klimaat in een gesprek kan omslaan binnen een oogwenk. Opeens voelt het kil en dan weer verdwijnt plots de kou uit de lucht.  Wie de temperatuur in de gaten houdt, kan de nattigheid voorspellen of de storm voor zijn.
Hou het klimaat in uw ontmoetingen voortdurend in de peiling. Telefoon uit, dan de thermometer aan! Een volgende keer hebben we het over de thermostaat.

Woorden en nog meer woorden

Laten we eerlijk zijn; we dóen ook vaak maar wat. We geven een handje, ploffen neer, roeren in onze koffie en dan begint iemand te praten. Er komen woorden uit en nog meer woorden en de ander interumpeert ergens en dan gaat het opeens over iets heel anders. Het eerste half uur is om voor we het in de gaten hebben en geen van ons weet zeker dat we de goede kant opgaan. Maar we zijn pas halverwege, dus het zal best nog wel in orde komen. Goed gesprek, zeggen we aan het eind, zonder dat we precies weten waarom. En in de auto vragen we ons af wat we nou echt hebben afgesproken.
Zelfs in hele belangrijke gesprekken dóen we vaak maar wat. We slaan het belangrijkste over: aanleiding, doel, uitkomst en agenda. En als je niet afspreekt waar je samen heen gaat, zul je nooit weten of je er gekomen bent. A goal without a plan is just a wish. Een gesprek zonder doel en agenda is niet meer dan een praatje pot.

Neem altijd een extra stoel mee

Ik heb altijd twee stoelen nodig. Een om op te zitten en eentje als reserve, voor in het heetst van de strijd. Ik ga tijdens een gesprek ook regelmatig even verzitten, al ziet mijn gesprekspartner daar niets van. Maar hij merkt het wel.
Een gesprek is als een film. Er zijn spelers en er wordt geregisseerd (als het goed is). Verantwoordelijk voor het laatste ben je samen, maar dat wil één van ons (of allebei) nog wel eens vergeten. Daarom heb ik dus altijd die extra stoel voor de regie. Wanneer ik al te zeer dreig op te gaan in mijn rol, ga ik snel even op die stoel zitten. Zo ben ik acteur en regisseur tegelijk.
Het (her-)nemen van gespreksregie heeft twee voordelen: je houdt de touwtjes in handen én je maakt in één moeite door een daverende indruk op de ander. Terwijl die het zich misschien niet eens bewust is, als je het respectvol doet.

De schijnbeweging voorbij

We hadden elkaar nog maar net een hand gegeven. Maar hij had op zijn bloknoot al een kantlijn getrokken en drie aandachtstreepjes gezet. Hij checkte zijn mobiel, keek achterom waar de koffie bleef en legde zijn plastic mapjes nog een keer recht. Toen hij me eindelijk weer aankeek lachte ik hem zwijgend toe. Ik legde mijn handen op tafel en haalde diep adem. Een seconde later deed hij dat ook en alsof er een fietsband leegliep zei hij: “Tjongejongejongejonge.”
Het werd een heel ander gesprek dan we hadden verwacht. Niet over wat op de agenda stond, maar over iets dat nóg belangrijker was. De koffie kwam niet en de blocnote bleef leeg. Maar dat deerde ons geen van beiden.
Veel gesprekken gaan niet over waar ze over moeten gaan. Over wat ons persoonlijk bezig houdt, over waar we wakker van liggen, over wat écht belangijk is. We schermen het af, houden het buiten beeld, we zoeken houvast en we houden ons groot. We hebben het wel ergens over, maar dat maakt geen écht verschil. Schijnbewegingen.
Wie verschil wil maken moet de klok durven stilzetten. Een time out nemen op de momenten dat het erop of eronder is. Elkaar de kans geven om een paar keer heel diep adem te halen. Het moois gebeurt in die paar seconden daarna.